SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO HÀ TĨNH
TRƯỜNG THPT ĐỨC THỌ
ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT
NĂM HỌC 2010 - 2011




ĐÁP ÁN
THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM HỌC 2010 - 2011
PHẦN BẮT BUÔC
Câu 1:
a. Nguyên lí tảng băng trôi
- Quan niệm nghệ thuật của Hê-minh-uê được gửi gắm trong hình tượng Tảng băng tôi, về sau các nhà nghiên cứu nâng lên thành Nguyên lí Tảng băng trôi.(0.25đ)
- Tác phẩm văn chương như một tảng băng trôi- một phần nổi, bảy phần chìm. Nhà văn nhấn mạnh vào yếu tố hàm súc, ngụ ý trong mạch ngầm văn bản, tạo ra được “ý tại ngôn ngoại” và khẳng định hiệu quả của cách viết ấy. Tác giả phải hiểu biết cặn kẽ những điều mình muốn viết, sau đó lược bỏ những chi tiết không cần thiết, giữ lại phần cốt lõi, sắp xếp lại để người đọc khi tiếp xúc với chúng vẫn có thể hiểu được những gì mà tác giả đã lược bỏ đi. Nhiệm vụ của người đọc là tự tìm ý nghĩa, giá trị qua phần chìm của tảng băng những hình tượng, hình ảnh… giàu tính tượng trưng, đa tầng nghĩa (0.5đ)
b. Biểu hiện trong đoạn trích
- Phần nổi của “tảng băng trôi”: hành trình theo đuổi, chiến đấu để bắt được con cá kiếm của ông lão Xan-ti-a-gô. (0.25đ)
- Phần chìm của “tảng băng trôi”: Qua hình ảnh mang tính biểu tượng, ẩn dụ: Ông lão, biển cả, con cá kiếm, chuyến đi câu .... ta thấy:
+ Cuộc hành trình của con người:
. Theo đuổi và thực hiện ước mơ giản dị nhưng lớn lao
. Khám phá vẻ đẹp và chinh phục thiên nhiên
. Vượt qua thử thách để đến với thành công.
+ Con đường đến với thành công hiếm khi bằng phẳng.
+ Cần phải chinh phục tự nhiên để phục vụ cho cuộc sống của con người nhưng cũng chớ coi thường thiên nhiên. Thiên nhiêốic lúc là kẻ thù nhưng cũng có lúc là bạn của con người. Chiến đấu hết mình để giành thắng lợi trước các lực lượng của tự nhiên nhưng cũng phải biết sống hoà hợp với thiên nhiên.
+ Bài học về niềm tin vào bản thân, vào sức mạnh và khả năng tồn tại của con người trong cuộc sống (1.0đ)

Câu 2
- Giải thích khái niệm: (0.5đ) + Tài: tài năng, năng lực, kỹ năng kỹ xảo của con người trong lao động. Tài là kết quả của nhiều yếu tố : năng khiếu bẩm sinh, sự cần cù trong học tập, sự chăm chỉ rèn luyện trong lao động và cuộc sống. Tài biểu hiện trong lao động chân tay và lao động trí óc.(0.25đ) + Đức: đạo đức, phẩm chất đạo đức, nhân cách của một con người. Đức là kết quả của nhiều yếu tố: bản chất thiên phú, môi trường sinh sống, học tập trong gia đình, nhà trường xã hội, công phu trau dồi, tu dưỡng bản thân được soi sáng bởi một lý tưởng. Đức biểu hiện trong suy nghĩ, lời nói, hành động của con người và trở thành một lẽ sống đẹp.(0.25đ) - Mối quan hệ khắng khít giữa tài và đức: + Có tài mà không có đức là người không trọn vẹn. Họ có thể được nhiều người nể phục. Nhưng họ dễ trở nên kiêu căng, ngạo mạn, độc ác, dễ trở thành kẻ xấu xa, nguy hiểm cho gia đình, xã hội, con người (người con bất hiếu, học trò bất xứng, công dân phạm pháp). (0.5đ) + Có đức mà không có tài cũng là người không trọn vẹn. Người có đức thường được mọi người kính trọng. Nhưng có đức mà không có tài thường khó thực hiện được chức trách, khó hoàn thành được nhiệm vụ và khó có kết quả cao trong công việc. (0.5đ) + Đức và tài có quan hệ gắn bó nhau. Đức là nền tảng giúp cho tài bay cao vững chắc. Thiếu đức, tài sẽ giống như quả bóng không được sợi dây níu giữ: quả bóng không càng bay cao càng dễ vỡ, quả bóng mang độc tố càng bay cao càng nguy hiểm. Đức giúp tài được nâng cao giá trị của sự tài ba. Có tài, tấm gương sáng của đức lại càng thêm tỏa sáng. (0.75đ) + Trước đây, cha anh ta quan niệm tài và đức là chuyên và hồng. Hồ chủ tịch cũng từng nói: có tài mà không có đức thì vô dụng; có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. Người có đức có tài là người cao quý, là hiền tài, là vốn quý của quốc gia. (0.5đ) - Bài học được rút ra